كرمانشاه يكي از استانهاي باختري ايران است كه با كشور عراق هم مرز است. نشانه‌هاي نفتي موجود در بخش جنوبي اين استان سبب گرديده تا زمين‌شناسي استان براي اكتشافگران نفت جاذبه كافي داشته باشد.

   به همين دليل نخستين بررسيهاي اكتشافي نفت، در سال 1881، توسط يك نفر فرانسوي به نام "مورگان" در ناحيه كرمانشاه صورت گرفته است. اگر چه اين بررسيهاي اكتشافي به نتيجه منتهي نشد ولي نخستين گام در بررسيهاي زمين‌شناسي استان بود كه بعدها توسط شركتهاي نفتي به دفعات تكرار شد ولي نتايج محرمانه ماند. نخستين مطالعات زمين‌شناسي انتشار يافته نقشه زمين‌شناسي كرمانشاه، به مقياس 1:250000 است كه توسط سازمان زمين‌شناسي به چاپ رسيده است.

   از نگاه ريخت‌شناسي، دو پيكره شمال خاوري و جنوب باختري استان مورفولوژي برابرندارند. ارتفاعات شمال سيماي خشن دارند و مورفولوژي آن بيشتر حاصل عملكرد گسل‌هاي راندگي است كه به فراواني در ناحيه حضور دارند. در حالي كه، در ساير نواحي فيزيوگرافي ناحيه مديون تكاپوهاي زمين‌ساختي از نوع چين‌خوردگي است و لذا ريختار آن به شكل تاقديس‌ها و ناوديس‌هاي موازي با روند شمال باختري است.

   داده‌هاي زمين‌شناسي سراسري و منطقه‌اي نشان مي‌دهد كه بخش بيشتر استان كرمانشاه از آن حوضه رسوبي ـ ساختاري زاگرس است مع هذا گوشه شمال خاوري آن ويژگيهاي زمين‌شناسي زون سنندج ـ سيرجان را دارد. و لذات گستره استان را مي‌توان به دو زير پهنه جدا تقسيم كرد كه مرز بين آنها با گسل‌هاي جوان و لرزه‌زاي مرواريد و صحنه مشخص مي‌شود.

 

   چكيده خاصه‌هاي عمومي دو پهنه گفته شده به شرح زير است.

 

   الف: سنندج ـ سيرجان

 

   گوشه شمال خاوري استان كرمانشاه بخش ناچيزي از پهنه دگرگون شده سنندج ـ سيرجان است كه به وسيله يكي از گسله‌هاي جوان و لرزه زاي زاگرس (گسل‌هاي مرواريد ـ صحنه) از ساير قسمتهاي استان جدا شده است.

   در اين پهنه رخنمونهاي سنگي شامل دگرگونه‌هاي مزوزوئيك (مجموعه ولكانيكي آهكي سنقر) و اوايل سنوزوئيك هستند كه در گودالهاي بوياي مزوزوئيك انباشته شده‌اند و به لحاظ عملكرد كنش‌هاي فشردگي ساختار پيچيده دارند. شواهد زمين‌شناسي موجود نشان مي‌دهد كه در گودالهاي گفته شده فعاليت‌هاي آتشفشاني در خور توجه بوده به همين لحاظ بخش بزرگي از سنگها از نوع روانه‌هاي آتشفشاني همزمان با رسوب‌گذاري‌اند.
در ضمن در حوضه‌هاي مورد سخن، گوشته به كف حوضه نزديك بوده به همين دليل رژيم حرارتي حاكم به ويژه جايگيري توده‌هاي نفوذي باعث دگرگوني پيشرفته شده است. جدا از توده‌هاي نفوذ همزاد گرانيت الوند (كرتاسه پسين) مي‌توان به توده‌هاي نفوذي ائوسن ـ اوليگوسن، نظير توده كامياران، اشاره كرد.

   در حد فاصل زون سنندج ـ سيرجان و زون زاگرس، باريكه‌اي از سنگهاي فليشي ترسير وجود داد كه يك حوضه فليشي تكتونيزه با پولك‌هاي فشرده است كه در جريان فازتكتوژنزيليو ـ كواترنر، در جهت جنوب باختري بر روي زاگرس مرتفع رانده شده است.


  
ب: زاگـــــــــرس

 

   بخش بيشتر استان كرمانشاه كه در جنوب گسل مرواريد ـ صحنه قرار دارند خاصه‌هاي رسوبي و ساختاري پايانه شمال باختري زاگرس را دارند كه شامل دو زير پهنه زاگرس مرتفع و زاگرس چين خورده است.

   مرز بين اين دو زير پهنه چندان آشكار نيست و به نظر مي‌رسد كه گذر از زاگرس مرتفع (پيرامون شهر كرمانشاه) به زاگرس چين خورده تدريجي است ولي الگوي ساختاري اين دو زير پهنه تفاوتهاي آشكار دارد.

   بخش قياس شده با زاگرس مرتفع در بخش شما خاوري استان قرار دارد. اين بخش داراي ويژگي گوديهاي ژرف است كه در نتيجه عملكرد فرآيند راندگي ارتفاع زياد دارد در اينجا سنگهاي پركامير پسين ـ ترياس مياني برونزد ندارند ولي سنگهاي ترياس بالا ـ كرتاسه رسوبهاي نواحي ژرف است كه در بين آنها رديف‌هاي رسوبي از نوع راديولاريت و كربناتهاي آشفته و نيز سنگهاي افيوليتي (راديولاريت‌هاي كرمانشاه، سنگ آهكهاي بيستون و افيوليت‌هاي صحنه ـ هرسين) در بيشترين مقدارمي باشند . الگوي ساختاري اين بخش استان كرمانشاه حاصل عملكرد گسل‌هاي راندگي است كه با جابجايي در خور توجه رخنمونهاي سنگي و ستبر شدن پوسته همراه است.

   جابجايي حاصل از كنش فشارشي راندگيها به صورت خردشدگي درسنگها نمود دارد.
  
همه ارتفاعات واقع در بخش جنوب اختري استان را كه در جلو همبري ناهنجار راديولاريتهاي كرمانشاه قرار دارند مي‌توان وابسته به گستره زاگرس برجا دانست.

   اين بخش كه به نام زاگرس بيروني نيز از ان ياد مي‌شود قسمتي از گودي حاشيه‌اي سير عربستان است كه در زمان ميانه زيستي در حال نشست مداوم بوده ولي در زمان نوزيستي به يك حوضه رسوبي همزمان با كوهزائي تبديل شده است.

   به همين دليل سنگهاي مزوزوئيك آن معرف حوضه‌هاي رسوبي با ژرفاي متوسط است ولي سنگهاي سنوزوئيك رديف‌هاي رسوبي يك درياي پسرونده به مست جنوب‌اند. رديف‌هاي كربناتي زمان كرتاسه، فليشهاي اميران و سازندهاي تله رنگ ـ كشكان، شهبازان عمده‌ترين واحدهاي سنگ چينه‌اي رخنمون يافته در استان كرمانشاه هستند. در اين گسترده ديده مي‌شود كه سنگهاي كرتاسه تاقديس‌ها و سازندهاي زمان ترسيرناوديس‌هاي بزرگ را تشكيل مي‌دهد.

+ نوشته شده در  بیست و دوم دی 1386ساعت 23:11  توسط دلشاد پیاب | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
نظر به اهمیت زمین شناسی در زندگی روزمره بر آن شدیم تا دریچه ای کوچک به این علم عظیم باز کنیم تا شاید از این دیدگاه بهتر و بیشتر به پیرامون خود توجه نماییم و از داده های الهی بهره بیشتر گیریم . با توجه به اینکه زمین شناسی در دوره متوسطه زیاد به آن اهمیت داده نمی شود در این جا به صورت حاشیه ای با دانش آموزان علاقه مند و نیز کسانی که نظر مثبت نسبت به زمین شناسی دارند باب جدیدی را باز نموده تا با گفتگو و تبادل نظر و استفاده بهینه از نظرات آنها مکاشفه ای هرچند جزیی و کوچک نسبت به علوم زمین داشته باشیم .
به امید آن روز هر کس به نسبت آموخته و علم خود از زمین شناسی آگاهی و اطلاعات زمینه ای داشته باشد . خداوند ما را در پیشبرد راهی که در نظر گرفته ایم موفق سازد .
امین

پیوندهای روزانه
انجمن علوم زمین کرج
زمین شناس کوچک
ژئوتکنیک
زمین شناسی دانشگاه چمران اهواز
زمین شناسی دانشگاه صنعتی شاهرود
زمین شناسی پزشکی
سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني
معرفی زمین شناسی در ویکی پدیا
انجمن مهندسی معدن ایران
زمین شناسی نفت
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
شهریور 1387
مرداد 1387
تیر 1387
خرداد 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
پیوندها
سازمان انرژي اتمي ايران
پژوهشكده علوم زمين
موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران
گروه دوستداران علوم زمين
پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله
پايگاه ملي داده هاي علوم زمين كشور
تصاوير زلزله
نقشه زلزله هاي ايران
نقشه گسلهاي فعال ايران و مقالاتي در اين زمينه
جمعيت كاهش زلزله ايران
مركز تحقيقات زمين شناسي آمريكا
وبلاگ زمين شناس
زمين شناسي ايران
فسيل شناسي
قسمت زمين شناسي سايت رشد
فسيل و ديرينه شناسي
وبلاگ نيلوفر
وبلاگ اصفهان
پایگاه سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور شامل بخش های متنوع مانند آموزش الکترونیکی،
وب گاه جالبی حاوی مشخصات و تصاویر صدها کانی جالب
علوم زیست-محیطی در سایت علوم زنده
یک گالری از نقشه های توپوگرافی سه بعدی
یک کتاب زمین شناسی انلاین
در این وبگاه اطلاعات و تصویرهای فراوانی از این ماموریت فضائی و زمان رسیدن فضاپیما خواهید ی
كتابخانه كاني شناسي
از يك زمين شناس بپرس
وبلاگ زمين شناسي اصفهان
طرح درس زمين شناسي
هفته زمين شناسي
ياران زمين
انجمن ديرينه شناسي ايران
مهندسي معدن
زمين من
بانك اطلاعات كانيها (فارسي)
زمين شناسي ناحيه 1 كرمانشاه
معادن ايران
جزيره دانش
وبلاگ محمد مهدي مالكي
زمين شناس
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

New Page 5